Het favoriete creatieve boek van… Erik op ten Berg

  • Creativiteit
  • Het favoriete creatieve boek van… Erik op ten Berg

Creative Leadership
Skills that Drive Change
Puccio – Mance – Murdock, 2011

Je wil niet geloven hoe vaak ik dit boek al even erbij heb gepakt. Dat had ik niet verwacht toen ik 10 jaar geleden een eerdere versie van dit boek voor het eerst las. Meer en meer ontdek ik hoeveel samengevatte creatieve wijsheid er in dit boek staat beschreven.

Waar gaat het over? Over creativiteit, over creatief denken en over creatief leiderschap. In het Engels, geschreven door Gerard Puccio, samen met Marie Mance en Mary Murdock. Een prachtig boek vol met referenties naar publicaties en onderzoeken in de wetenschap van creativiteit. Een praktische en zinvolle benadering van de “science behind creativity”!

Wat maakt nou dat ik dit boek zo vaak gebruik? Ik vind dat het op een heldere manier de essentie van creativiteit uitlegt. En bovenal vol met praktische denktechnieken, opsommingen en korte samenvattingen. Ik zal er een paar uitlichten.


Creative Change Model

Puccio is in staat om duidelijk te maken waarom creativiteit een essentiële vaardigheid is voor mensen, en zeker mensen die een leidende rol hebben in hun leven. Creativiteit helpt om zinvolle veranderingen vorm te geven, om betrokkenheid van anderen te versterken, en zo samen te werken aan verandering. In al zijn eevoud: Person + Process = Product, en dit leidt tot vernieuwing. In de woorden van Puccio het Creative Change Model. Dit heeft mij al zo vaak geholpen om uit te leggen hoe ik creativiteit benader.

Creatieve Mindset

Alle creatieve denktecnieken zijn handig, maar zonder een goede creatieve mindset wordt het meestal niet meer dan een oppervlakkige brainstorm. Puccio brengt dit alles terug tot het vermogen om ons denken op te splitsen: ofwel het verkennen van meerdere opties, ofwel het formuleren van goede kansrijke conclusies. Als psycholoog weet hij haarfijn uit te leggen waar deze beide manieren van denken in verschillen. Dat heeft mij in mijn werk al vaak geholpen om de juiste toon te kunnen raken.

Creatief Leiderschap

Lang heb ik gedacht dat creatief denken een slimme manier van brainstormen is waarbij krachtige denktechnieken helpen om het resultaat veel beter te maken. Puccio heeft me een andere kijk gegeven. Het gaat niet zozeer om goed te brainstormen, maar veel meer om in gesprekken net even de betere focus aan te brengen. Helderheid in het denken, scherpte in de conclusies en realiteitszin bij de vervolgstappen. En dan is de inzet van een enkele denktechniek, of het focussen op een van de creatieve vaardigheden precies dat wat dan nodig is. Dat is creatief leiderschap.

Model voor Creative Problem Solving

Puccio besteedt veel aandacht aan deze geupdate versie van het model van Creative Problem Solving, ook wel CPS Thinking Skills Model genaamd. In zijn heldere model deelt hij het gebruik van creativiteit op in 3 domeinen: om richting en visie te bepalen, om ideeën en oplossingen te ontdekken, en om dit alles in actiewaardige plannen te verwoorden. En voor elk domein beschrijft hij welke vaardigheden en welke denktechnieken bij uitstek geschikt zijn. Dit heeft mij veel meer scherpte gegeven aan mijn werkzaamheden voor mijn klanten. Hij noemt het in zijn boek de “Thinking Tools for Leaders”.

Serious Playing with Creativity

Vaak zie ik dat modellen een eigen leven gaan leiden. De believers gaan daar dan vol bevlogenheid mee aan de slag. En elke situatie denken ze daarmee aan te kunnen pakken. Wat mij nu zo aanspreekt is dat de uitleg van Puccio mij juist een speelplatform heeft gegeven. En dat platform is ook nog een goed onderbouwd met allerlei andere onderzoeken in het vakgebied. Dit platform geeft mij de ruimte om te spelen met chaos en structuur, om te spelen met outside-the-box en inside-the-box. En daarmee heb ik CPS voor mezelf omgedraaid tot SPC, serious playing with creativity.

Mijn Doe-boek

Verwacht niet een boek met prachtige kleurrijke foto’s. Eigenlijk is het typisch wetenschappelijk geschreven vakliteratuur, inclusief al die APA-verwijzingen naar bronmateriaal. Ondertussen staat het bij mij vol met onderstreepte alineas, aantekeningen in de zijkant en kleurrijke markers naar belangrijke pagina’s. Het is voor mij een doe-boek geworden dat me helpt om veel diepgang te geven aan het gebruik van creatieve vaardigheden.

Ik ben benieuwd of het jou ook die inspiratie en scherpte geeft!

Erik op ten Berg

Februari 2019